Logo Dag van de geschiedenis

Vertellen is een kunst

By on 28 juni 2011, in Geschiedenis vertellen

Wat is een goed geschiedenisverhaal? Op de Dag van de Amsterdamse Geschiedenis 2011 werd mij weer duidelijk: je feiten paraat hebben is niet hetzelfde als een goed verhaal kunnen brengen!

De derde Dag van de Amsterdamse Geschiedenis was weer een feest van verhalen. Op een stuk of vijftig plekken in de stad kon je ze vinden. In brouwerij De Prael, Maison de Bonneterie, op de pont naar Noord – om er maar een paar te noemen. Overal stonden vertellers klaar om je mee terug in de tijd te nemen.

Het decor van een bijzondere plek helpt om meteen in de stemming te komen. Zo had Ning Wah Choy van het NiNsee de beschikking over de pracht en praal van de burgemeesterswoning, in de 17eeeuw gebouwd met geld verdiend in de slavenhandel. Wat een contrast: het leven in dit stadspaleis en het leven in slavernij. Duidelijk is dat wij in Nederland nog veel te weinig weten van dit deel van ons verleden. En dan wil deze regering het NiNsee, ons NIOD voor de slavernijgeschiedenis, wegbezuinigen. Een schande. Maar dat terzijde.

Met een goed decor alleen kom je er echter niet. Op de Geldersekade ligt de geschiedenis voor het oprapen. Maar die werd geen recht gedaan in de verhalen. Rondleidster Els van Wageningen droeg de feiten onder haar arm met zich mee in het boek dat zij tien jaar geleden over de kade schreef. Tot een meeslepend verhaal wist ze die jammer genoeg niet te smeden.

Mijn prijs voor de beste verteller gaat naar actrice Hermi Hartjes. In haar solovoorstelling over Hendrickje Stoffels in het Parool Theater kroop ze in de huid van de derde vrouw van Rembrandt. In de rondleiding die ze daarna gaf, kroop ze in de huid van de stad. Ruik de geur die uit deze coffeeshop walmt – zo waaiden in Hendrickjes tijd de geuren van exotische koopwaar uit de pakhuizen. Kijk goed naar de gezichten van de mensen die je voorbij loopt – zo spotte Rembrandt destijds geschikte “tronies” om portretten van te schilderen. Ik begon dronken Engelse toeristen en dames gepropt in lelijk lycra met een nieuwe fascinatie te bekijken.

Hermi kreeg de verhalen zo ver dat ze zichzelf gingen vertellen. In de verbeelding van haar publiek liet ze de beelden, geluiden en geuren spreken van Hendrickjes Amsterdam. En dat zonder met de geschiedenis aan de haal te gaan: de actrice maakte duidelijk onderscheid tussen feiten en fantasie. Wat een inspirerend voorbeeld voor historici!

Ook naar het Amsterdam van Hendrickje Stoffels? Je kunt deze zomer op zeven zondagen naar Hermi’s voorstelling en wandeling: kijk maar op haar website.

PS De Dag van de Amsterdamse Geschiedenis had nog een daverend slot: ik werd tweede in de Amsterdam Quiz!